Khi có kế hoạch sửa chữa hoặc cải tạo nhà phố tại TPHCM, nhiều gia chủ thường phân vân giữa hai lựa chọn: thuê một thầu xây dựng hoặc tìm công ty chuyên thiết kế và thi công. Một bên có thể linh hoạt trong cách làm việc, bên còn lại có thể cung cấp nhiều dịch vụ trong cùng một quy trình. Tuy nhiên, lựa chọn nào phù hợp còn phụ thuộc vào quy mô công trình, mức độ phức tạp và khả năng quản lý của gia chủ.
Không phải cứ sửa nhà là cần thuê công ty thiết kế thi công trọn gói. Ngược lại, với những công trình có thay đổi lớn về công năng hoặc kết cấu, chỉ chọn thầu theo giá rẻ có thể khiến gia chủ gặp khó khăn trong quá trình thực hiện.
Vậy nên thuê thầu xây dựng hay công ty thiết kế thi công khi sửa nhà? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn phân biệt hai hình thức, hiểu rõ ưu nhược điểm và lựa chọn phương án phù hợp với căn nhà của mình.
1. Thuê thầu xây dựng khi sửa nhà là gì?
Thầu xây dựng là cá nhân hoặc đơn vị nhận tổ chức và thực hiện công việc xây dựng, sửa chữa theo thỏa thuận với chủ nhà. Tùy quy mô công trình, nhà thầu có thể trực tiếp quản lý đội thợ hoặc bố trí nhân công, vật tư và các công đoạn thi công.
Trên thực tế, cách gọi thầu xây dựng khá rộng. Có người nhận sửa chữa nhà phố quy mô nhỏ, có đội chuyên cải tạo nhà cũ, cũng có nhà thầu nhận những công trình lớn. Vì vậy, không nên đánh đồng mọi nhà thầu đều có cùng năng lực hoặc phạm vi dịch vụ.
Ưu điểm khi thuê thầu xây dựng
- Linh hoạt theo công việc: Có thể phù hợp với những công trình đã xác định rõ hạng mục cần sửa chữa.
- Dễ trao đổi trực tiếp: Gia chủ có thể làm việc với người phụ trách thi công để thống nhất phương án và tiến độ.
- Có thể tiết kiệm chi phí quản lý: Với công trình phù hợp, mô hình tổ chức gọn nhẹ có thể giúp giảm một số khoản chi phí trung gian.
- Phù hợp với việc sửa chữa từng phần: Chẳng hạn như xây lại một đoạn tường, sửa nền, thay gạch hoặc xử lý một số vị trí xuống cấp.
Nhược điểm cần cân nhắc
Chất lượng dịch vụ phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm, cách tổ chức và trách nhiệm của người nhận thầu. Nếu công trình có nhiều hạng mục liên quan đến nhau, việc thiếu bản vẽ hoặc kế hoạch tổng thể có thể khiến các công đoạn không ăn khớp.
Chẳng hạn, gia chủ vừa muốn sửa đường điện, thay đổi vị trí bếp, làm lại toilet và sơn toàn bộ nhà. Nếu từng nhóm thợ làm việc riêng mà không có người điều phối, một hạng mục hoàn thành có thể phải tháo dỡ hoặc chỉnh sửa khi hạng mục khác được triển khai.
Vì vậy, khi thuê thầu xây dựng, bạn cần làm rõ ai chịu trách nhiệm quản lý toàn bộ công việc, ai kiểm tra chất lượng và cách giải quyết khi phát sinh vấn đề.
2. Thuê công ty thiết kế thi công khi sửa nhà là gì?
Công ty thiết kế thi công thường cung cấp một hoặc nhiều dịch vụ như khảo sát hiện trạng, tư vấn phương án cải tạo, thiết kế bản vẽ, lập dự toán và tổ chức thi công. Một số công ty nhận trọn gói từ thiết kế đến hoàn thiện, trong khi những đơn vị khác chỉ đảm nhận một phần công việc.
Điều quan trọng là không nên mặc định mọi công ty thiết kế thi công đều bao gồm đầy đủ các dịch vụ. Trước khi ký hợp đồng, gia chủ cần kiểm tra chính xác phạm vi công việc mà công ty cam kết thực hiện.
Ưu điểm khi thuê công ty thiết kế thi công
- Có thể đồng bộ thiết kế và thi công: Phương án bố trí không gian, vật liệu và các hạng mục kỹ thuật được xem xét trong cùng kế hoạch.
- Phù hợp với công trình phức tạp: Đặc biệt khi cải tạo nhiều khu vực, thay đổi công năng hoặc cần hồ sơ thiết kế cụ thể.
- Có quy trình làm việc rõ ràng: Nếu được tổ chức tốt, công ty có thể phân công người phụ trách khảo sát, thiết kế, dự toán và giám sát.
- Dễ quản lý tổng thể: Gia chủ có thể làm việc với một đầu mối chính thay vì tự điều phối nhiều đội thợ độc lập.
Nhược điểm cần cân nhắc
Chi phí có thể cao hơn so với việc thuê thợ trực tiếp trong một số trường hợp, do có thêm chi phí thiết kế, quản lý dự án hoặc các dịch vụ đi kèm. Tuy nhiên, điều này không đúng với mọi công trình và cần được so sánh trên cùng phạm vi công việc.
Ngoài ra, quy trình chuyên nghiệp trên giấy tờ không tự động bảo đảm chất lượng thi công. Gia chủ vẫn cần kiểm tra năng lực thực tế, người trực tiếp phụ trách công trình, cách nghiệm thu và điều kiện bảo hành.
Nếu chỉ cần sửa một vài vị trí nhỏ, thuê công ty cung cấp gói dịch vụ quá rộng có thể không cần thiết. Bạn nên chọn đúng phạm vi dịch vụ thay vì trả tiền cho những phần không có nhu cầu sử dụng.
3. So sánh thầu xây dựng và công ty thiết kế thi công
Để dễ hình dung, bạn có thể tham khảo bảng so sánh dưới đây. Đây là những đặc điểm thường gặp, không phải quy chuẩn áp dụng cho tất cả nhà thầu hoặc công ty.
| Tiêu chí | Thầu xây dựng | Công ty thiết kế thi công |
|---|---|---|
| Phạm vi công việc | Thường tập trung vào các hạng mục thi công theo thỏa thuận | Có thể kết hợp khảo sát, thiết kế, dự toán và thi công |
| Thiết kế | Có thể không bao gồm thiết kế chuyên sâu | Có thể cung cấp hồ sơ thiết kế và phương án cải tạo |
| Quản lý công trình | Phụ thuộc vào năng lực tổ chức của nhà thầu | Có thể có quy trình và nhân sự phụ trách theo từng giai đoạn |
| Chi phí | Có thể phù hợp với công việc đơn giản, phạm vi rõ ràng | Cần tính cả những dịch vụ thực sự được đưa vào hợp đồng |
| Phù hợp với | Sửa chữa từng phần, công việc đã xác định rõ | Cải tạo nhiều hạng mục, thay đổi công năng hoặc cần thiết kế |
| Điều cần kiểm tra | Kinh nghiệm, đội thợ, giám sát và trách nhiệm bảo hành | Năng lực thiết kế, đội thi công, phạm vi hợp đồng và người chịu trách nhiệm |
Điểm khác biệt quan trọng không nằm ở tên gọi thầu xây dựng hay công ty thiết kế thi công. Điều cần xem xét là ai có đủ năng lực thực hiện đúng công việc, quản lý các hạng mục liên quan và chịu trách nhiệm khi có sai sót.
4. Trường hợp nào nên thuê thầu xây dựng?
Nếu căn nhà chỉ cần sửa chữa một số hạng mục và bạn đã xác định tương đối rõ công việc cần làm, thuê thầu xây dựng có thể là lựa chọn hợp lý.
Sửa chữa một vài vị trí bị hư hỏng
Ví dụ, bạn cần thay một đoạn ống nước, sửa nền gạch bị bong, xây lại phần tường hư hỏng hoặc xử lý một số hạng mục hoàn thiện. Với những công việc này, nếu nguyên nhân đã được xác định và không cần thiết kế tổng thể, việc thuê đơn vị thi công trực tiếp có thể thuận tiện hơn.
Sơn sửa hoặc tân trang nhà cũ
Nếu mục tiêu chính là làm mới không gian, sửa các vị trí bong tróc và hoàn thiện lại bề mặt, bạn có thể tìm đội thợ hoặc đơn vị chuyên về hạng mục đó. Tuy nhiên, cần kiểm tra nguyên nhân ẩm mốc, thấm nước hoặc nứt trước khi sơn phủ để tránh tình trạng hư hỏng tái diễn.
Nếu đang có kế hoạch làm mới lớp sơn và xử lý bề mặt tường cũ, bạn có thể tham khảo dịch vụ sơn tân trang nhà cũ tại TPHCM để xác định phạm vi công việc phù hợp với hiện trạng.
Gia chủ có thời gian theo dõi công trình
Khi thuê thầu cho các công việc đơn giản, việc thường xuyên trao đổi, kiểm tra vật tư và nghiệm thu từng phần có thể giúp bạn kiểm soát tiến độ tốt hơn. Dù vậy, nếu công việc liên quan đến điện, nước, chống thấm hoặc kết cấu, vẫn cần người có chuyên môn phù hợp để đánh giá và xử lý.
5. Trường hợp nào nên thuê công ty thiết kế thi công?
Với những công trình cần thay đổi đáng kể cách sử dụng không gian hoặc có nhiều hạng mục liên quan, công ty thiết kế thi công có thể là phương án đáng cân nhắc.
Cải tạo lại cách bố trí nhà phố
Ví dụ, bạn muốn thay đổi vị trí bếp, bố trí lại phòng ngủ, làm thêm khu vực làm việc hoặc cải thiện ánh sáng và thông gió. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến hệ thống điện nước, thông số kỹ thuật và các hạng mục hoàn thiện khác.
Một phương án thiết kế rõ ràng giúp gia chủ hình dung kết quả dự kiến, thống nhất vật liệu và hạn chế việc thay đổi liên tục trong quá trình thi công.
Sửa chữa nhiều hạng mục cùng lúc
Khi công trình bao gồm tháo dỡ, xây tô, điện nước, chống thấm, ốp lát, sơn và hoàn thiện nội thất, việc điều phối giữa các nhóm thợ rất quan trọng. Nếu không có kế hoạch chung, công việc dễ bị chồng chéo hoặc phát sinh do các hạng mục không được thực hiện đúng thứ tự.
Cần hồ sơ thiết kế và dự toán trước khi làm
Với công trình có yêu cầu kỹ thuật cao hoặc cần thay đổi kết cấu, gia chủ nên xem xét nhu cầu thiết kế, khảo sát chuyên môn và các thủ tục pháp lý liên quan. Không nên tự ý phá dỡ cột, dầm, sàn hoặc tường có chức năng chịu lực chỉ vì muốn thay đổi không gian.
Trong những trường hợp này, hãy lựa chọn đơn vị có đủ năng lực chuyên môn và làm rõ trách nhiệm của người thiết kế, người thi công cũng như người giám sát.
6. Có thể thuê thầu xây dựng và thuê thiết kế riêng không?
Có. Gia chủ không nhất thiết phải chọn một trong hai hình thức theo cách tuyệt đối. Một phương án khác là thuê đơn vị thiết kế độc lập, sau đó lựa chọn thầu xây dựng để thi công theo hồ sơ đã thống nhất.
Cách làm này có thể phù hợp khi bạn muốn chủ động chọn người thiết kế hoặc muốn so sánh nhiều phương án thi công. Tuy nhiên, cần xác định rõ ai chịu trách nhiệm kiểm tra tính khả thi của bản vẽ, xử lý những điểm chưa phù hợp khi thi công và giải quyết xung đột giữa thiết kế với hiện trạng thực tế.
Nếu chọn phương án này, bạn nên thống nhất từ đầu các nội dung sau:
- Phạm vi thiết kế và những bản vẽ được bàn giao.
- Khối lượng công việc và tiêu chuẩn vật tư khi thi công.
- Người có quyền xác nhận thay đổi so với bản vẽ.
- Cách xử lý chi phí phát sinh và thời gian điều chỉnh.
- Trách nhiệm nghiệm thu, sửa lỗi và bảo hành của từng bên.
Việc tách thiết kế và thi công có thể mang lại sự linh hoạt, nhưng chỉ hiệu quả khi các bên phối hợp tốt và trách nhiệm được xác định rõ ràng.
7. Những điều cần kiểm tra trước khi ký hợp đồng sửa nhà
Dù thuê thầu xây dựng hay công ty thiết kế thi công, bạn cũng nên dành thời gian kiểm tra các nội dung cơ bản trước khi giao công trình.
Phạm vi công việc
Hợp đồng hoặc phụ lục cần ghi rõ hạng mục thực hiện, khối lượng dự kiến, vật tư sử dụng và phần việc không nằm trong báo giá. Nếu có công việc chưa thể xác định chính xác trước khi tháo dỡ, cần thống nhất cách khảo sát, báo giá bổ sung và phê duyệt trước khi làm thêm.
Tiến độ và thanh toán
Hãy xác định thời gian dự kiến bắt đầu, các mốc hoàn thành, điều kiện thanh toán và cách xử lý nếu tiến độ bị chậm. Tránh thanh toán phần lớn giá trị công trình khi các hạng mục quan trọng chưa được nghiệm thu theo thỏa thuận.
Vật tư và chất lượng hoàn thiện
Nếu báo giá ghi tên vật liệu hoặc thương hiệu cụ thể, cần làm rõ quy cách, mẫu mã và cách xử lý khi phải thay thế. Với những hạng mục dễ bị che khuất như đường ống âm tường hoặc chống thấm, nên kiểm tra và nghiệm thu trước khi chuyển sang công đoạn tiếp theo.
Bảo hành và trách nhiệm sửa lỗi
Hãy yêu cầu ghi rõ thời hạn, phạm vi bảo hành và đầu mối tiếp nhận khi có vấn đề. Cần phân biệt lỗi thi công với những hư hỏng phát sinh do nguyên nhân khác để tránh tranh cãi sau khi bàn giao.
Nếu bạn chưa biết cần chuẩn bị những gì trước khi bắt đầu, hãy tham khảo bài sửa nhà cần chuẩn bị gì? để lập danh sách công việc, ngân sách và những nội dung cần thống nhất với bên thi công.
Kết luận: Nên thuê thầu xây dựng hay công ty thiết kế thi công?
Nếu chỉ sửa một vài hạng mục, công việc đã rõ ràng và không cần thiết kế tổng thể, thuê thầu xây dựng hoặc đội thợ phù hợp có thể giúp bạn triển khai gọn gàng hơn. Nếu cần thay đổi công năng, cải tạo nhiều khu vực hoặc xử lý công trình có yêu cầu kỹ thuật phức tạp, công ty thiết kế thi công có thể mang lại lợi thế về phối hợp và quản lý tổng thể.
Dù chọn hình thức nào, bạn cũng không nên quyết định chỉ dựa trên giá báo ban đầu. Hãy xem xét năng lực thực tế, phương án thi công, mức độ minh bạch của hợp đồng và trách nhiệm sau bàn giao.
Với nhà phố tại TPHCM, một đơn vị phù hợp là đơn vị hiểu đúng tình trạng căn nhà, đề xuất giải pháp vừa đủ và giải thích rõ những gì cần làm, những gì có thể giữ lại. Chọn đúng ngay từ đầu sẽ giúp bạn kiểm soát chi phí tốt hơn và hạn chế những sửa chữa không cần thiết về sau.